Πολλά πράγματα λέγονται για την ελληνική κουλτούρα και νοοτροπία. Πολλοί αναφέρουν την «εθνική υπερηφάνεια» χωρίς να αναφέρουν πού την στηρίζουν και γιατί την θεωρούν δεδομένη. Χωρίς εθνική υπερηφάνεια δεν μπορεί να στηρίξει κάποιος την πατρίδα του δηλαδή; Δεν μπορεί να είναι κάποιος να είναι περήφανος μόνο για τον εαυτό του και να στηρίζει την πατρίδα του επειδή του αρέσει να ζει σε αυτήν; Τι σχέση έχει η υπερηφάνεια με την ευχαρίστηση; Καμία.
Αλλά ας εξετάσουμε για λίγο την ελληνική νοοτροπία. Θα μιλήσω για κάτι το οποίο δεν μπορώ να φανταστώ να γίνεται στην υπόλοιπη Ευρώπη, αλλά το έχω δει στην Ελλάδα: κάποια άτομα, κυρίως μεγάλης ηλικίας, όταν κατεβαίνουν από το λεωφορείο δίνουν το εισιτήριό τους σε κάποιον που πάει να ανέβει. Το έχω ξαναπεί: δίνω πολύ μεγάλη σημασία στις λεπτομέρειες, και ως μέλλουσα ψυχολόγος δεν μπορούσα παρά να αρχίσω να σκέφτομαι τι μπορεί να κρύβεται πίσω από μια τέτοια πράξη. Είναι μια πράξη φιλανθρωπίας, η θέληση του να μην πάει το εισιτήριο στα σκουπίδια; Η μήπως είναι απλά μια πράξη απαξίωσης της υπηρεσίας που προσφέρει το λεωφορείο;

Έχω την υποψία ότι είναι το τελευταίο. Οι άνθρωποι που το κάνουν αυτό, σκέφτονται: «Τι είναι 50 λεπτά για την ΕΘΕΛ; Αυτός που ανεβαίνει αυτή την στιγμή τα έχει περισσότερη ανάγκη». Το συγκεκριμένο άτομο μπορεί να μην έχει καθόλου φτωχή εμφάνιση. Μάλλον αυτός που δίνει ένα ταλαίπωρο εισιτήριο έχει. Θα σκεφτόντουσαν το ίδιο αν το εισιτήριο κόστιζε 1 ευρώ; 2 ευρώ; Γιατί πολλοί θεωρούν το εισιτήριο του λεωφορείου ακριβό;
Η ποιότητα των υπηρεσιών που προσφέρουν τα λεωφορεία έχει βελτιωθεί αρκετά και για να συνεχίσει στους ίδιους ρυθμούς χρειάζεται ακόμα και το 50λεπτο το οποίο κάποιος μπορεί να το σνομπάρει.
Οι έλληνες έχουν μια περίεργη σχέση με τα χρήματα και κατά συνέπεια με την οικονομική πολιτική που επιλέγουν. Από την μία γκρινιάζουν για την ακρίβεια και από την άλλη αφήνουν αρκετά παχυλά πουρμπουάρ χωρίς να το πολυσκεφτούν. Από την μια υποστηρίζουν το κράτος πρόνοια αλλά από την άλλη κοιτάν πώς θα γλιτώσουν φόρους. Σίγουρα το κράτος πρόνοιας είναι μια αγαθή ιδέα.
Αλλά δεν θέλουμε αγαθότητες. Θέλουμε έξυπνες ιδέες, δυναμισμό και υπευθυνότητα. Δεν θέλουμε περισσότερα χρήματα τα οποία θα χρηματοδοτήσουν άχρηστα έργα. Θέλουμε ο λαός να μάθει να διαχειρίζεται τα χρήματα του, τα οποία όλα δείχνουν πώς δεν γνωρίζει ή δεν θέλει λόγω ψυχολογίας να κάνει.
Και μέσα σε όλα αυτά, πού να βρω την εθνική υπερηφάνεια; Στην κουλτούρα αδιαφορίας και απογοήτευσης; Σε μια κοινωνία ανθρώπων οι οποίοι δεν θα πιστέψουν στις ικανότητές τους, ακόμα και αν έρθουν χορεύοντας γυμνές μπροστά τους; – για να παραφράσω ένα γνωστό αστείο. (Ακόμα και αυτό το τελευταίο έχω λόγω που το αναφέρω αλλά δεν θέλω να πλατειάζω.) 

Advertisements