Πόσοι Έλληνες κατανοούν την έννοια του φιλελευθερισμού; Σκέφτομαι συχνά ότι αυτή η έννοια είναι ελάχιστα κατανοητή και θα ήθελα να δοκιμάσω να εξηγήσω τι σημαίνει και να επισημάνω κάποια πράγματα που βλέπω κάπως διαστρεβλωμένα από τα ΜΜΕ και την ‘κοινή γνώμη’. Και γιατί εν τέλει είμαι φιλελεύθερη;

Είμαι φιλελεύθερη γιατί πρώτα από όλα έχω μάθει να σκέφτομαι ελεύθερα. Μ’ αρέσει η έννοια της ελευθερίας και μ’ αρέσει να εμπιστεύομαι τον εαυτό μου.

Πέρα από τα προσωπικά συναισθήματα, πιστεύω πως όλοι οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα της αυτοδιαχείρισης. Έχουν το δικαίωμα να αποφασίζουν για τον εαυτό τους, να έχουν ιδιωτική περιουσία, αλλά και να κερδίζουν από την εργασία τους. Έχουν το δικαίωμα στην διαφορετικότητα. Όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα, τείνω προς τα αριστερά. Επίσης, πιστεύω πως ο πλούτος ανήκει όντως σε αυτούς που τον παράγουν. Τους εργαζόμενους αλλά και τους εργοδότες. Υποθέτω πως η στήριξη και των επιχειρηματιών ιδεολογικά με φέρνει και προς τα δεξιά. Αλλά δεν υιοθετώ καμία εθνικιστική αντίληψη, καμία συμπάθεια προς επιχειρηματίες που προσπαθούν να ελέγξουν την κυβέρνηση ή ζητούν χάρες από αυτήν και παρανομούν. Ο διαχωρισμός δεξιά – αριστερά λοιπόν δεν με αφορά και πολύ.

Είναι όμως δύσκολο να είσαι στο κέντρο. Η αριστερά είναι κολλημένη στις ιδέες της και απορρίπτει οτιδήποτε καπιταλιστικό. Επίσης πολύ συχνά βαφτίζει καπιταλιστικό οτιδήποτε δεν της αρέσει γιατί έτσι μιλάει στο υποσυνείδητο του κόσμου. Το αποκορύφωμα ήταν ότι κατηγόρησαν κάποιοι στο τελευταίο Athens Pride που πήγα τον καπιταλισμό για τον σεξισμό. (Χρειάζεται να πω ότι ο σεξισμός είναι πανάρχαιος και ίσχυε ακόμα και σε φεουδαρχικές κοινωνίες;)  Έπειτα, δεν θεωρώ ότι μπορεί ο κρατικός έλεγχος των πάντων να κάνει τους ανθρώπους να δουλέψουν υπέρ του συνόλου.

Στην λεζάντα ‘Ο καπιταλισμός είναι η ασυνήθιστη πίστη ότι ο χειρότερος των ανθρώπων, για τους χειρότερους λόγους, για κάποιο λόγο θα δουλέψει για το καλό όλων μας’.

Συγνώμη αν κάνω λάθος, αλλά αυτό το υποστηρίζει ο σοσιαλισμός. Αν ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙ τους ανθρώπους να δουλέψουν με κάποιο τρόπο για το καλό του συνόλου, αυτό είναι φασισμός. Δεν δέχομαι καμία νομιμοποίηση και ηθικά προσχήματα για τον φασισμό. Αντίθετα, πιστεύω ότι αν οι άνθρωποι δουλέψουν ο καθένας για το δικό του συμφέρον έχουν περισσότερες πιθανότητες να ανακαλύψουν τα κοινά τους συμφέροντα. Ο καπιταλισμός είναι όχι η μοναδική, αλλά η αναγκαία συνθήκη για την ανάπτυξη. Είναι το μοναδικό σύστημα που βασίζεται στην ελευθερία. Και να προσθέσω εδώ ότι οι τράπεζες δεν είναι όλος ο καπιταλισμός.

Αν αποφασίσουμε πως αν οι άνθρωποι είναι ελεύθεροι, θα μας κάνουν κακό, τότε γιατί να μην τους βάλουμε εκ των προτέρων σε μια φυλακή; Ή μήπως επειδή μπορεί να μας βρίσουν, να μην τους αφήσουμε να μιλήσουν; Νομοθετούμε για να ορίζουμε τι είναι παράνομο και τι να κάνουμε με τους παρανομούντες. Και μέχρι εκεί έγκειται η ευθύνη του κράτους. Να καταπολεμά στην παρανομία. Και φυσικά οι νόμοι πρέπει να είναι κοινοί για όλους.

Η δεξιά από την άλλη, πολύ θα ήθελε να θεωρείται φιλελεύθερη, για να μπορέσει να αποκτήσει κάποια ηθική νομιμοποίηση απέναντι στην αριστερά. Αλλά δεν είναι. Ίσως είναι νέο-φιλελεύθερη, ένας ύπουλος όρος (κατά την γνώμη μου) που αναφέρετε στον νέο-συντηρητισμό (ίσως αυτός ακριβώς ο συντηρητισμός που προσπαθεί να αποκτήσει φιλελεύθερη ‘νομιμοποίηση’;

Θεωρώ πως τα μονοπώλια απορυθμίζουν την αγορά και δεν βοηθούν τον υγιή ανταγωνισμό. Δεν θέλω ούτε ‘κοινωνικοποιημένα μονοπώλεια’. Υποστηρίζω την ελευθερία στο διαδίκτυο και την πειρατεία, μιας και βοηθάει και αυτή στην διακίνηση ιδεών και βοηθάει τον ανταγωνισμό, αλλά και τις επιχειρήσεις, ως ένας τρόπος να γίνουν γνωστοί.

Βλέπω συχνά μια διαφήμιση για τις ηλεκτρικές οδοντόβουρτσες. Εμένα οι ηλεκτρικές οδοντόβουρτσες δεν μου αρέσουν καθόλου. Τις είχα χρησιμοποιήσει και δεν ικανοποιήθηκα καθόλου. Πλασάρονται όμως ως καλύτερες. Και αν για το καλό μου κάποιος προσπαθούσε να μου τις επιβάλει ως αναγκαίες; Πάνω από όλα, για εμένα ελευθερία είναι να επιλέγω την μουσική που ακούω (και για παράδειγμα θεωρώ τα Τζώννυς που υπεραγαπώ καθαρό καπιταλιστικό προϊόν), το τι πιστεύω, το από πού ενημερώνομαι (κατά απογοήτευση κάποιων μ’ αρέσει ο Σκάι και φυσικά το διαδίκτυο), και τι καταναλώνω (δεν πίνω κόκα-κόλα και θέλω να κόψω το αγελαδινό γάλα παρόλο που είναι πιο φθηνό από της σόγιας). Βλέπω γύρω μου πάμπολες επιλογές και θέλω να συνεχίσω να τις έχω. Ποιος φταίει όμως που για παράδειγμα δεν έχω επιλογές ανάμεσα σε ΚΤΕΛ και κάποιο άλλο μέσο μεταφοράς για την αγαπημένη μου Καλαμάτα; Γιατί πολεμούνται τα γενόσημα φάρμακα; Τέλος, θέλω θρησκευτικά συμφέροντα μακριά από εμένα, μακριά από το κράτος, την εκπαίδευση και το δικαίωμα να ορίζουν την γνώση ή την ηθική.

Γενικά, έχω πολλές ερωτήσεις. Θέλω απαντήσεις πρακτικές και μακριά από συμφέροντα επιχειρηματιών και κομμάτων δεξιάς ή αριστεράς.

Advertisements